> ilMinuto – notizie Mediterranee – edizione Sardegna

Archivio dell'argomento ''

“Su sardu est limba bona pro faeddare”. Intervista a Brunu Sini

lingua sarda(IlMinuto) – Casteddu, 8 de su mesi de ledàminis – Atopu nou po “Ndi chistionaus impari”, sa fentana noa de “IlMinuto” chi chistionat de sa língua sarda e de sa política linguística. Custa cida sa redatzioni at intervistau a Brunu Sini, scriidori in sardu e furriadori de s’italianu a sa língua nostra. Úrtimu traballu furriau in sardu “Nemos Deviat Ischire, Neune Deviat Intèndere” de Giuanna Mulas.

Brunu Sini furriadori in sardu: si podit contai custa istória?

Pro a mie chi apo fatu sas iscolas de pitzinnia in sa segunda mesania de sos annos 60 su disacatu nieddu ch’est istadu fatu contr’a sa cultura nostra lu gito de continu suta de ojos. Deo etotu apo isperientadu subra sa pedde mia sos mètodos impitados dae sos colonizadores in chirca de nd’israighinare sa limba dae sas concas nostras: colpos de fuste, iscutas de tzota, malas peraulas, lègidas de vida e umìlios de donzi manera. Duncas su de iscrìere e de faeddare in sardu est, pro cantu m’apartenet, una rejone de vida. Cando sas mastras nos contaiant sas paristòrias galdubberas e afroddieras chi sa limba nostra (dialetto lu naraiant a inzenzu) fit cosa ruza de si nde irgonzare ebbia, cosa de lassare a bonu sou ca no aiat giudu perunu, faeddu de pastores e de crabarzos; cando, a mala gana, deviamus intèndere sas faulas mannas chi nos cheriant fàghere a pensare chi chie allegaiat su sardu no podiat aprèndere bene s’itaglianu, o, forasmale!, chi chie chistionaiat in limba fit pius pagu abistu de sos “itagliòfonos”; cando, pius de totu, sos babos e-i sas mamas de Sardigna incomintzeint, a trumone mannu, a crèere a custas camàndulas tramposas chi no pigaiant ne a muru e ne a gianna e, abbaidende·si bene dae su sighire a issinzare sa limba issoro a sos fizos, incomintzeint a traìghere sas cussignas dadas dae sos mannos chena chi s’abizerent gai de nd’èssere seghende sas alas e-i sos archiles a sas zenias e a sas erèntzias benidoras, boghende·che·lis, addolumannu, su terrinu dae suta de pes. Continua a leggere ‘“Su sardu est limba bona pro faeddare”. Intervista a Brunu Sini’

“Pretendi de kistionai una sola varianti est a bocì sa lìngua nosta”. Intervista a Carlo Sulis

(IlMinuto) – Casteddu, 1 de su mesi de ledàminis – Atopu nou po “Ndi chistionaus impari”, sa fentana noa de “IlMinuto” chi chistionat de sa língua sarda e de sa política linguística. Custa cida sa redatzioni at intervistau a Carlo Sulis, furriadori de is líteras de Antoni Gramsci de s’italianu a su sardu e sustenidori de s’idea ca s’arrichesa de sa língua de s’Ísula siant is tantis variantis suas “bidda po bidda, bixinau po bixinau”.

Carlo Sulis furriadori de Gramsci in sardu: est unu impìnniu mannu e una bella responsabilidadi. Si contat cust’istória? Comenti est nàscia sa bidea de furriai is Cuadernus in língua sarda?
Naraus luegus ca deu apu furriau in sardu campidanesu scéti is 36 lìteras ki Gramsci at iscritu a sa mama. Apu bìviu 20 annus in Abas, sa bidda eundi Gramsci est nàsciu, e apu sempri bisau de dd’intendi kistionai su sardu mramiddesu. E, cun s’umilesa prus manna, apu tradùsiu is lìteras suas. Custu traballu dd’eus portai in is iscolas e si seus acataus ca is piciocus olint intendi kistionai de Gramsci, dd’òlinti connosci e ndi òlinti discuti.

Continua a leggere ‘“Pretendi de kistionai una sola varianti est a bocì sa lìngua nosta”. Intervista a Carlo Sulis’

“Cun sa LSC apamus fatu passos mannos a dae in antis”. Intervista a Gianluigi Stochino

lingua sarda(IlMinuto) – Casteddu, 24 de su mesi de cabudanni – Torrat “Ndi chistionaus impari”, sa fentana noa de “IlMinuto” chi chistionat de sa língua sarda e de sa política linguística. Custa cida sa redatzioni at intervistau a Gianluigi Stochino: professori de italianu chi de annus meda est impiniau in s’avaloramentu de sa língua nostra. Giai operadori de Isportellu po s’Ofítziu de sa língua sarda in Nùgoro e maistu po sa Provìntzia de Aristanis, oi Stochino scririt po Eja, su periódicu dirigiu de Diegu Corràine

Gianluigi Stochino e sa língua sarda: si contat custa istória?
S’impinnu pro sa limba sarda est cumintzadu comente interessu personale, pustis est devènnidu impignu pùblicu e in carchi situatzione finas una professione. Difatis, giai dae sende minore, apo incumintzadu a amare custa limba ca l’intendia in domo e deo preferia, cun chie podia, a rispòndere in sardu. In prus, est istada pro mene una fortuna a tènnere unu babbu e una mama de biddas diferentes e a largu meda intre issas, gasi apo pòdidu impare medas sonos de sa limba nostra, cosa mi m’at agiudadu a cumprèndere chi su sardu càmbiat dae una bidda a s’àtera in sa pronùntzia, ma no in sa sustàntzia. Pustis, creschende, apo cumprèndidu semper de prus s’importàntzia de sa limba comente elementu fundante de s’identidade de unu pòpulu e bidende·la in perìguglu de iscumparta mi so impinnadu in iniziativas voluntàrias collaborende in su situ de noas internet sardinna.info, le Monde Diplomatique in sardu e àteras cosas. Pustis est incumintzada s’esperièntzia in s’Ufìtziu de sa Limba Sarda in Nùgoro e comente formadore in sa Provìntzia de Aristanis. Como collàboro in su mensile sardu EJA.

Su sardu e is fueddadas suas: ita ndi pensat de s’impreu de una fueddada scéti comenti “língua de s’ísula”?
Continua a leggere ‘“Cun sa LSC apamus fatu passos mannos a dae in antis”. Intervista a Gianluigi Stochino’

“Totu is chi tenint su poderi, su bilinguismu diaderus no ddu bolint”. Intervista a Amos Cardia

lingua sarda(IlMinuto) – Casteddu, 3 de su mesi de cabudanni – Cuartu atopu po “Ndi chistionaus impari”: sa fentana noa de “IlMinuto” chi chistionat de sa língua sarda e de sa política linguística. Custa cida sa redatzioni at intervistau a Amos Cardia, nàsciu in su 1975, intre is àteras cosas autori de su líburu “S’Italianu in Sardìnnia” e membruu de s’Acadèmia Campidanesa de sa Lìngua Sarda.

Amos Cardia e sa bàtalla po su sardu: si contat custa istòria? Comenti est nàscia e comenti est cambiada in is annus?
Sa batalla cumentzat a giòvunu, faci a bintixinc’annus, a intrus de mei e totu, cun su scuntròriu intru de una curtura coloniali, chi no mi portàt a nudda, e un’identidadi sarda totu de scuberri e de fai. Apu tentu sa sorti de nasci e cresci giai chistionendi in sardu, po cussu, tenendi giai sa lìngua, apu coitau a mi torrai a pigai su tempus e su prexu chi sa curtura coloniali mi iat fatu perdi. In is annus, su prus cambiamentu mannu de custa batalla est stètiu de no depi prus cumbati s’arratzismu coloniali, cumenti fiat a printzìpiu, ma s’arratzismu de una parti de Sardus contras a un’atra parti de Sardus e totu, de genti chi si creit prus de is atrus sceti ca est de unu logu e no de un’atru. Custa genti est pagu, est una minoria pitica, ma fait dannu meda ca ddus agatas in is logus de cumandu, e de inguni funt bonus a firmai totu sa cosa bella chi faint is atrus Sardus. Dda firmant sceti ca unu, giustamenti, no si bolit bendi a issus e no ddis bolit fai de tzeracu. Continua a leggere ‘“Totu is chi tenint su poderi, su bilinguismu diaderus no ddu bolint”. Intervista a Amos Cardia’

“Su sardu devet èssere ‘limba de totus, limba pro totu”. Intervista a Diego Corràine

lingua sarda(IlMinuto) – Casteddu, 5 de su mesi de austu – Est lompiu a s’atóbiu númeru tres “Ndi chistionaus impari”: sa fentana noa de “IlMinuto” chi chistionat de sa língua sarda e de sa política linguística. Custa cida sa redatzioni intervistat a Diego Corràine, segretàriu de sa Soziedade pro sa Limba Sarda, membru de s’Osservatoriu de la Limba Sarda, diretori de sa sotziedadi editoriali Papiros de Nùgoro e furriadori in sardu de sa Pimpa de Altan. Continua a leggere ‘“Su sardu devet èssere ‘limba de totus, limba pro totu”. Intervista a Diego Corràine’